{"id":14110,"date":"2026-03-26T09:53:54","date_gmt":"2026-03-26T08:53:54","guid":{"rendered":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/?p=14110"},"modified":"2026-03-26T10:25:53","modified_gmt":"2026-03-26T09:25:53","slug":"mlawa-wraca-na-linie-frontu-historii-schrony-z-1939-roku-ozyja-na-nowo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/?p=14110","title":{"rendered":"M\u0142awa wraca na lini\u0119 frontu historii. Schrony z 1939 roku o\u017cyj\u0105 na nowo"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Pami\u0119tacie jak pisali\u015bmy w styczniu w artykule <span style=\"font-size: 17px;\">M\u0142awa: \u015api\u0105cy Olbrzym Historii. Czy zmienimy m\u0142awskie bunkry w turystyczny &#8220;Disneyland Historii&#8221;?<\/span><\/p>\n<p><!--\/data\/user\/0\/com.samsung.android.app.notes\/files\/clipdata\/clipdata_bodytext_260326_094939_970.sdocx--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">o tym czy nie mo\u017cna by by\u0142o z bunkr\u00f3w pod M\u0142aw\u0105 stworzy\u0107 muzeum tu link https:\/\/www.facebook.com\/share\/p\/1CTHdR91ma\/.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To teraz przeczytajcie poni\u017cej<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Historia, kt\u00f3rej mo\u017cna dotkn\u0105\u0107<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To nie jest zwyk\u0142a rewitalizacja. To powr\u00f3t do miejsca, gdzie wa\u017cy\u0142y si\u0119 losy Polski.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na tzw. pozycji m\u0142awskiej \u2014 jednej z kluczowych linii obronnych wrze\u015bnia 1939 roku \u2014 zaczyna si\u0119 co\u015b, co mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jednym z najbardziej poruszaj\u0105cych projekt\u00f3w historycznych w regionie. Schrony, kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 huk dzia\u0142 i dramatyczn\u0105 walk\u0119 z niemieckim agresorem, zn\u00f3w otworz\u0105 swoje wn\u0119trza. Tym razem dla ludzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Beton, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 wojn\u0119<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sierpniu 1939 roku nie by\u0142o czasu na luksusy. Liczy\u0142a si\u0119 ka\u017cda godzina.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u017bo\u0142nierze i cywile budowali fortyfikacje niemal go\u0142ymi r\u0119kami \u2014 mieszaj\u0105c beton na miejscu, cz\u0119sto pod presj\u0105 nadci\u0105gaj\u0105cej wojny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Efekt?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">49 schron\u00f3w bojowych, z kt\u00f3rych ka\u017cdy \u2014 mimo up\u0142ywu ponad 80 lat \u2014 stoi do dzi\u015b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niekt\u00f3re z nich maj\u0105 ponad metr grubo\u015bci \u017celbetu. To nie by\u0142a prowizorka. To by\u0142a determinacja i desperacja zamkni\u0119ta w betonie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Cel: zatrzyma\u0107 wroga, ocali\u0107 Warszaw\u0119<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Linia obrony M\u0142awy nie by\u0142a przypadkowa. Jej zadanie by\u0142o jasne:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u27a1\ufe0f spowolni\u0107 niemieckie natarcie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u27a1\ufe0f da\u0107 czas Warszawie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u27a1\ufe0f kupi\u0107 Polsce cho\u0107 kilka bezcennych dni<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za przygotowanie systemu umocnie\u0144 odpowiada\u0142 dow\u00f3dca Armii \u201eModlin\u201d \u2014<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emil Krukowicz-Przedrzymirski<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u015b jego strategia i wysi\u0142ek \u017co\u0142nierzy wracaj\u0105 do \u015bwiadomo\u015bci \u2014 nie z kart ksi\u0105\u017cek, ale z wn\u0119trza autentycznych schron\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>Muzeum bez szyb i zakaz\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To ma by\u0107 co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c klasyczne muzeum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie b\u0119dzie tu barierek ani zakurzonych gablot.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\ud83d\udc49 wejdziesz do \u015brodka<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\ud83d\udc49 dotkniesz historii<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\ud83d\udc49 spojrzysz przez strzelnic\u0119 dok\u0142adnie tak, jak \u017co\u0142nierz w 1939 roku<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powstanie 3-kilometrowy szlak historyczny, kt\u00f3ry poprowadzi przez miejsca walk i pami\u0119ci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A wszystko to dzi\u0119ki pasji ludzi ze<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjne \u201eZawkrze\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To oni ju\u017c dzi\u015b porz\u0105dkuj\u0105 4 schrony i przywracaj\u0105 im \u017cycie. Pod opiek\u0119 Stowarzyszenia maj\u0105 trafi\u0107 jeszcze 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Historia zamiast podr\u0119cznika<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tw\u00f3rcy projektu wiedz\u0105 jedno:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\ud83d\udcda ksi\u0105\u017cki nie zawsze trafiaj\u0105 do m\u0142odych<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\ud83c\udfa5 ale emocje \u2014 zawsze<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dlatego w schronach pojawi\u0105 si\u0119 rekonstrukcje, wydarzenia i pikniki historyczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Grupy rekonstrukcyjne odtworz\u0105 nie tylko walki, ale te\u017c codzienne \u017cycie cywil\u00f3w z 1939 roku \u2014 strach, chaos, nadziej\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To b\u0119dzie historia, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 prze\u017cywa, nie tylko czyta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>Schrony zn\u00f3w mog\u0105 chroni\u0107<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jest te\u017c drugi, zaskakuj\u0105cy wymiar tej inicjatywy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po rewitalizacji schrony \u2014 cho\u0107 niewielkie \u2014 mog\u0105 ponownie pe\u0142ni\u0107 swoj\u0105 pierwotn\u0105 funkcj\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u27a1\ufe0f schronienie dla 4\u20136 os\u00f3b<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u27a1\ufe0f realna pomoc w sytuacjach kryzysowych<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Historia zatacza ko\u0142o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>Wielki powr\u00f3t ju\u017c w kwietniu<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oficjalne otwarcie?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie b\u0119dzie przecinania wst\u0119gi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u0119dzie co\u015b znacznie lepszego \u2014 piknik historyczny, kt\u00f3ry przeniesie uczestnik\u00f3w prosto do 1939 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>To wi\u0119cej ni\u017c projekt. To pami\u0119\u0107<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dla wielu to co\u015b osobistego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dla potomk\u00f3w \u017co\u0142nierzy \u2014 dow\u00f3d, \u017ce ich ofiara nie zosta\u0142a zapomniana.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dla m\u0142odych \u2014 szansa, by zrozumie\u0107 histori\u0119 inaczej ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>I jedno pytanie na koniec\u2026<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czy jeste\u015bmy gotowi zobaczy\u0107 histori\u0119 tak\u0105, jaka by\u0142a naprawd\u0119?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bez filtr\u00f3w. Bez upi\u0119ksze\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W miejscu, gdzie beton wci\u0105\u017c pami\u0119ta krzyki wojny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T.B.<\/p>\n<p style=\"box-sizing: border-box; margin-top: 0px; margin-bottom: 15px; color: #555555; font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 15px; text-align: justify;\"><span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: bolder;\">KOMENTARZE<\/span><\/p>\n<p style=\"box-sizing: border-box; margin-top: 0px; margin-bottom: 15px; color: #555555; font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 15px; text-align: justify;\"><em style=\"box-sizing: border-box;\">Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za tre\u015b\u0107 komentarzy zamieszczanych przez u\u017cytkownik\u00f3w. Osoby zamieszczaj\u0105ce wypowiedzi naruszaj\u0105ce prawo lub prawem chronione dobra os\u00f3b trzecich mog\u0105 ponie\u015b\u0107 z tego tytu\u0142u odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105 lub cywiln\u0105.<\/em><span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: bolder;\"><em style=\"box-sizing: border-box;\">JEDNOCZE\u015aNIE UZYTKOWNICY ZAMIESZCZAJ\u0104C KOMENTARZ OSWIADCZAJ\u0104, \u017bE BIOR\u0104 PE\u0141N\u0104 ODPOWIEDZIALNO\u015a\u0106 ZA TRE\u015aCI UMIESZCZONE PRZEZ SIEBIE<\/em><\/span><\/p>\n<div style=\"padding-bottom:20px; padding-top:10px;\" class=\"hupso-share-buttons\"><!-- Hupso Share Buttons - https:\/\/www.hupso.com\/share\/ --><a class=\"hupso_pop\" href=\"https:\/\/www.hupso.com\/share\/\"><img decoding=\"async\" data-src=\"http:\/\/static.hupso.com\/share\/buttons\/button100x23.png\" style=\"border:0px; width:100; height: 23; \" alt=\"Share Button\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" \/><\/a><script type=\"text\/javascript\">var hupso_services=new Array(\"Twitter\",\"Facebook\",\"Pinterest\",\"Linkedin\",\"Tumblr\",\"StumbleUpon\",\"Digg\",\"Reddit\",\"Bebo\",\"Delicious\",\"QZone\",\"Renren\",\"Email\");var hupso_icon_type = \"labels\";var hupso_background=\"#3BF8FF\";var hupso_border=\"#FF2B0A\";var hupso_image_folder_url = \"\";var hupso_url=\"\";var hupso_title=\"M%C5%82awa%20wraca%20na%20lini%C4%99%20frontu%20historii.%20Schrony%20z%201939%20roku%20o%C5%BCyj%C4%85%20na%20nowo\";<\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"http:\/\/static.hupso.com\/share\/js\/share.js\"><\/script><!-- Hupso Share Buttons --><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pami\u0119tacie jak pisali\u015bmy w styczniu w artykule M\u0142awa: \u015api\u0105cy Olbrzym Historii. Czy zmienimy m\u0142awskie bunkry w turystyczny &#8220;Disneyland Historii&#8221;? o tym czy nie mo\u017cna by by\u0142o z bunkr\u00f3w pod M\u0142aw\u0105&hellip; <\/p>\n<div style=\"padding-bottom:20px; padding-top:10px;\" class=\"hupso-share-buttons\"><!-- Hupso Share Buttons - https:\/\/www.hupso.com\/share\/ --><a class=\"hupso_pop\" href=\"https:\/\/www.hupso.com\/share\/\"><img data-src=\"http:\/\/static.hupso.com\/share\/buttons\/button100x23.png\" style=\"border:0px; width:100; height: 23; \" alt=\"Share Button\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" \/><\/a><script type=\"text\/javascript\">var hupso_services=new Array(\"Twitter\",\"Facebook\",\"Pinterest\",\"Linkedin\",\"Tumblr\",\"StumbleUpon\",\"Digg\",\"Reddit\",\"Bebo\",\"Delicious\",\"QZone\",\"Renren\",\"Email\");var hupso_icon_type = \"labels\";var hupso_background=\"#3BF8FF\";var hupso_border=\"#FF2B0A\";var hupso_image_folder_url = \"\";var hupso_url=\"\";var hupso_title=\"M%C5%82awa%20wraca%20na%20lini%C4%99%20frontu%20historii.%20Schrony%20z%201939%20roku%20o%C5%BCyj%C4%85%20na%20nowo\";<\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"http:\/\/static.hupso.com\/share\/js\/share.js\"><\/script><!-- Hupso Share Buttons --><\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":14111,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wprm-recipe-roundup-name":"","wprm-recipe-roundup-description":"","footnotes":""},"categories":[19,3,28],"tags":[],"class_list":["post-14110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-kultura","category-wyd"],"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14110"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14114,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14110\/revisions\/14114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14111"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}