{"id":9135,"date":"2025-08-19T18:31:31","date_gmt":"2025-08-19T16:31:31","guid":{"rendered":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/?p=9135"},"modified":"2025-08-19T18:38:47","modified_gmt":"2025-08-19T16:38:47","slug":"trzy-dni-ktore-przeszly-przez-mlawe-sierpien-1920-r-wojna-pamiec-tozsamosc","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/portalm\u0142awa.pl\/?p=9135","title":{"rendered":"Trzy dni, kt\u00f3re przesz\u0142y przez M\u0142aw\u0119. Sierpie\u0144 1920 r. \u2013 wojna, pami\u0119\u0107, to\u017csamo\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

Niekt\u00f3re daty wrastaj\u0105 w lokaln\u0105 ziemi\u0119 jak \u015blady ko\u0144skich kopyt, jak bruzdy po pociskach w murach. Dla M\u0142awy takim momentem jest 21 sierpnia 1920 roku<\/strong> \u2013 dzie\u0144, w kt\u00f3rym na ulice miasta wkroczy\u0142 wir wojny polsko-bolszewickiej. Ale ta historia nie trwa\u0142a jednego dnia. To by\u0142y trzy doby \u2013 20, 21 i 22 sierpnia<\/strong> \u2013 kt\u00f3re na zawsze zapisa\u0142y si\u0119 w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w i w wojskowych kronikach.<\/p>\n

20 sierpnia \u2013 cisza przed burz\u0105<\/h2>\n

Dzie\u0144 wcze\u015bniej mieszka\u0144cy M\u0142awy s\u0142yszeli ju\u017c odleg\u0142e echa frontu. W okolicznych lasach i na drogach polskie oddzia\u0142y prowadzi\u0142y rozpoznanie. Kawaleria kr\u0105\u017cy\u0142a jak drapie\u017cny ptak nad zm\u0119czonym przeciwnikiem, piechota sondowa\u0142a linie, a poci\u0105gi pancerne warcza\u0142y na torach, gotowe do wsparcia.<\/p>\n

To by\u0142 czas napi\u0119cia \u2013 Polacy wiedzieli, \u017ce w rejonie pozostaj\u0105 resztki sowieckich dywizji<\/strong>, w tym gro\u017ana kawaleria Gaj-Chana. Celem by\u0142o jedno: odci\u0105\u0107 im drog\u0119 odwrotu, zmusi\u0107 do walki na naszych warunkach. Tego dnia jeszcze nie pada\u0142y decyduj\u0105ce strza\u0142y \u2013 ale ka\u017cdy meldunek zwiadu przybli\u017ca\u0142 moment uderzenia.<\/p>\n

21 sierpnia \u2013 ogie\u0144 i stal na ulicach<\/h2>\n

\u015awit. Polskie oddzia\u0142y \u2013 przede wszystkim 18. Dywizja Piechoty, \u201e\u017belazna\u201d<\/strong> \u2013 ruszaj\u0105 do natarcia. Z r\u00f3\u017cnych kierunk\u00f3w, szybko, zdecydowanie. Miasto staje si\u0119 aren\u0105 gwa\u0142townych star\u0107. Bagnety b\u0142yszcz\u0105, padaj\u0105 kr\u00f3tkie rozkazy, konie kawalerii uderzaj\u0105 kopytami o bruk.<\/p>\n

Bolszewicy stawiaj\u0105 desperacki op\u00f3r \u2013 chc\u0105 wyrwa\u0107 si\u0119 z okr\u0105\u017cenia, przebi\u0107 ku p\u00f3\u0142nocy. Ich kawaleria rzuca si\u0119 do kontrszar\u017c, ale jest spychana, rozbijana. Polacy wdzieraj\u0105 si\u0119 w zabudow\u0119 M\u0142awy, uliczne starcia s\u0105 brutalne i szybkie. Dla mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 dramatyczny spektakl: raz huk strza\u0142\u00f3w, raz cisza, potem znowu seria wybuch\u00f3w.<\/p>\n

Do wieczora M\u0142awa jest w polskich r\u0119kach<\/strong>. Meldunki donosz\u0105 o prze\u0142amaniu frontu i wyparciu przeciwnika. To moment, kt\u00f3ry lokalna tradycja zapami\u0119ta\u0142a jako oswobodzenie miasta<\/strong>.<\/p>\n

22 sierpnia \u2013 kurz opada, ale wojna trwa<\/h2>\n

Nast\u0119pnego dnia nie ma ju\u017c spektakularnej bitwy. S\u0105 patrole, czyszczenie terenu, pogo\u0144 za resztkami rozbitych oddzia\u0142\u00f3w<\/strong>. Polskie wojsko porz\u0105dkuje ulice, spisuje straty, organizuje pomoc rannym. Gdzieniegdzie jeszcze s\u0142ycha\u0107 strza\u0142y \u2013 to rozproszone grupy bolszewik\u00f3w pr\u00f3buj\u0105 si\u0119 wymkn\u0105\u0107.<\/p>\n

Ale strategiczny cel zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty \u2013 M\u0142awa jest bezpieczna, a front przesuwa si\u0119 dalej na wsch\u00f3d. Miasto jednak d\u0142ugo jeszcze \u017cyje w cieniu wojny: spalona zabudowa, wspomnienia, groby.<\/p>\n

Wojskowe znaczenie i ludzki wymiar<\/h2>\n

Z wojskowego punktu widzenia walki pod M\u0142aw\u0105 by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 wielkiej ofensywy po zwyci\u0119stwie warszawskim \u2013 operacj\u0105 po\u015bcigow\u0105, maj\u0105c\u0105 zniszczy\u0107 resztki cofaj\u0105cej si\u0119 armii sowieckiej<\/strong>. Nie by\u0142y decyduj\u0105ce dla los\u00f3w ca\u0142ej wojny, ale mia\u0142y znaczenie taktyczne \u2013 zamyka\u0142y p\u00f3\u0142nocny odcinek frontu, odbiera\u0142y przeciwnikowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 przegrupowania.<\/p>\n

Dla mieszka\u0144c\u00f3w M\u0142awy to nie by\u0142a \u201eoperacja\u201d, lecz koszmar i ulga jednocze\u015bnie<\/strong>. Koszmar \u2013 bo wojna wesz\u0142a w domy, na podw\u00f3rza, w codzienno\u015b\u0107. Ulga \u2013 bo kiedy ucich\u0142y strza\u0142y, wr\u00f3ci\u0142o polskie wojsko i poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Dziedzictwo i pami\u0119\u0107<\/h2>\n

Dlatego 21 sierpnia<\/strong> co roku powraca w miejskich uroczysto\u015bciach. Tablice, kwiaty, msze \u2013 to nie tylko rytua\u0142, ale i przypomnienie, \u017ce historia dzieje si\u0119 tak\u017ce tutaj, nie tylko w Warszawie czy Radzyminie<\/strong>. M\u0142awa ma sw\u00f3j w\u0142asny epizod wojny 1920 roku \u2013 i swoje bohaterstwo.<\/p>\n

W 2020 roku \u2013 w setn\u0105 rocznic\u0119 \u2013 mieszka\u0144cy uczcili \u017co\u0142nierzy 144. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Kresowych i innych formacji walcz\u0105cych w okolicy. Takie inicjatywy pokazuj\u0105, \u017ce bitwa nie jest martwym faktem, ale \u017cyw\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 to\u017csamo\u015bci miasta<\/strong>.<\/p>\n

Zako\u0144czenie \u2013 trzy dni, jedno dziedzictwo<\/h2>\n

20 sierpnia \u2013 rozpoznanie. 21 sierpnia \u2013 walka. 22 sierpnia \u2013 zwyci\u0119stwo i porz\u0105dkowanie.<\/strong> Trzy dni, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142y wielk\u0105 histori\u0119 wojny polsko-bolszewickiej z lokalnym losem M\u0142awy.<\/p>\n

Dzi\u015b, sto lat p\u00f3\u017aniej, warto je przypomina\u0107 nie tylko jako fragment podr\u0119cznika, ale jako \u017cyw\u0105 opowie\u015b\u0107 o odwadze, chaosie wojny i cenie wolno\u015bci<\/strong>. Bo historia to nie tylko fronty i mapy \u2013 to tak\u017ce echo krok\u00f3w \u017co\u0142nierzy na m\u0142awskim bruku, p\u0142acz rodzin i rado\u015b\u0107 z odzyskanej ojczyzny.<\/p>\n

T.B<\/p>\n

KOMENTARZE<\/p>\n

Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za tre\u015b\u0107 komentarzy zamieszczanych przez u\u017cytkownik\u00f3w. Osoby zamieszczaj\u0105ce wypowiedzi naruszaj\u0105ce prawo lub prawem chronione dobra os\u00f3b trzecich mog\u0105 ponie\u015b\u0107 z tego tytu\u0142u odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105 lub cywiln\u0105.JEDNOCZE\u015aNIE U\u017bYTKOWNICY ZAMIESZCZAJ\u0104C KOMENTARZ O\u015aWIADCZAJ\u0104, \u017bE BIOR\u0104 PE\u0141N\u0104 ODPOWIEDZIALNO\u015a\u0106 ZA TRE\u015aCI UMIESZCZONE PRZEZ SIEBIE<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"Share<\/a>