Niezwykłe odkrycie w Gminie Janowiec Kościelny we wsi Bukowcu Wielkim — 162 srebrne monety z XVII wieku ujawnione podczas prac polowych

Sensacja archeologiczna na polu pod Bukowcem Wielkim: mieszkańcy natrafili na skarb zawierający aż 162 srebrne monety z lat 1660–1679. Znalezisko odsłania nie tylko wartość materialną, lecz także kawałek zapomnianej historii regionu.

To miał być zwykły dzień pracy w polu — a skończyło się odkryciem, które przyciągnie uwagę badaczy i miłośników historii. Podczas prac rolniczych w Bukowcu Wielkim natrafiono na naczynie z monetymi: 162 srebrne egzemplarze z drugiej połowy XVII wieku. W skład skarbu wchodzą: 2 szt. monet o nominale 2/3 talara, 20 tymfów, 27 ortów oraz 113 szóstaków. Datowanie numizmatów wskazuje na lata 1660–1679 — okres burzliwych przemian politycznych i militarnych w Europie Środkowo-Wschodniej, co dodaje znalezisku historycznej wagi.

Odkrycie, które miało miejsce dzięki obywatelskiej postawie

Skarb nie trafił do szuflady ani na czarny rynek — jego znalazcy postąpili wzorowo. Mieszkańcy przekazali znalezisko władzom: przez Wójta Gminy Janowiec Kościelny, Piotra Rakoczego, zostało ono przekazane do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. To przykład odpowiedzialności obywatelskiej, dzięki której artefakty mogą stać się częścią wspólnego dziedzictwa.

Ratownicze badania i praca zespołu

W lipcu br. w miejscu odkrycia przeprowadzono ratownicze badania wykopaliskowe pod kierownictwem Damiana Swata z firmy Archeoskop – usługi archeologiczne – konserwacja zabytków. Oprócz monet wydobyto fragmenty naczynia, w którym skarb został zdeponowany — to ważny element kontekstu, który pomaga określić sposób i czas złożenia. Dzięki użyciu wykrywaczy metalu i zaangażowaniu lokalnych pasjonatów — członków Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego Nibork oraz Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Allenstein” — przeszukano rozszerzony obszar pola i uzyskano pełniejszy obraz znaleziska.

Wokół skarbu wyłania się szerszy kontekst osadniczy

Monety to nie wszystko — wykopaliska odsłoniły również pozostałości zabudowy dawnego folwarku z połowy XVII wieku. Wśród odkrytych przedmiotów archeologicznych znalazły się m.in.: fragmenty ceramiki, pierścionki z miedzi, medalik z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej i Anioła Stróża, guziki, ołowiane kule do broni czarnoprochowej, klamry do pasa i inne drobne przedmioty codziennego użytku. Szczególne zainteresowanie wzbudził fragment kobiecej klamry, mający analogie ze znaleziskami z Perlebergu (Brandenburgia) oraz z zamku na Hradczanach w Pradze — to wskazówka o możliwych powiązaniach kulturowych i handlowych regionu w XVII wieku.

Co dalej z zabytkami?

Wszystkie artefakty zostały przekazane do Muzeum Pogranicza w Działdowie. Placówka zapowiada wystawienie zbiorów już na początku przyszłego roku, co da mieszkańcom i badaczom szansę obejrzenia skarbu i przedmiotów codziennego użytku z czasów, gdy Polska i jej sąsiedzi przeżywali ogromne polityczne i militarne turbulencje.

Dlaczego to odkrycie ma znaczenie?

Skarb monet z Bukowca Wielkiego to nie tylko wartość kolekcjonerska. To bezcenne źródło dla historyków i numizmatyków — monety mogą potwierdzać informacje o obiegu pieniądza, trasach handlowych, poziomie zasobności lokalnej społeczności i tymczasowych perturbacjach ekonomicznych. Znalezisko zabudowy folwarcznej oraz drobne przedmioty codziennego użytku poszerzają perspektywę — odsłaniają kontekst życia materialnego i struktur osadniczych w regionie w połowie XVII wieku.

Prawo i dobre praktyki

Historia tego skarbu przypomina też, jak ważne jest przestrzeganie zasad określonych ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Znalazcy dopełnili obowiązku zgłoszenia i przekazania znaleziska właściwym organom — postawa, która pozwala narodowemu dziedzictwu trafić do muzeów i służyć badaniom naukowym oraz edukacji publicznej.

Podziękowania i współpraca

Sukces zabezpieczenia i dokumentacji znaleziska to efekt współpracy wielu podmiotów: znalazców-mieszkańców, władz gminy, Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, firmy Archeoskop, Stowarzyszenia Nibork, Grupy „Allenstein” oraz Muzeum Pogranicza w Działdowie. To dobry przykład, jak współdziałanie profesjonalistów i lokalnej społeczności pozwala wydobyć i zachować fragmenty naszej wspólnej przeszłości.

Gdzie zobaczyć skarb?

Wszystkie przedmioty trafiły do Muzeum Pogranicza w Działdowie — wystawa planowana jest na początek przyszłego roku. Więcej szczegółów i dokumentacja zdjęciowa dostępne będą w komunikatach muzeum i władz gminy.

To odkrycie przypomina nam, że historia leży tuż pod stopami — czasem wprost na polu. I że odpowiedzialne postępowanie znalazców pozwala tę historię zachować dla przyszłych pokoleń.

T.B fot UG Janowiec Kościelny

KOMENTARZE

Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy zamieszczanych przez użytkowników. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.JEDNOCZEŚNIE UZYTKOWNICY ZAMIESZCZAJĄC KOMENTARZ OSWIADCZAJĄ, ŻE BIORĄ PEŁNĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA TREŚCI UMIESZCZONE PRZEZ SIEBIE