Produkty spożywcze będą jeszcze droższe. Rząd podnosi kolejne podatki, bo – jak twierdzi – Polacy zarabiają zbyt dużo

Czym są podatek akcyzowy, podatek cukrowy oraz podatek od wygranych?

Akcyza to podatek pośredni, podobny w konstrukcji do VAT, ponieważ jest wliczany w cenę produktu. Różni się jednak tym, że dotyczy tylko wybranych kategorii – w całej Unii Europejskiej są to m.in. paliwa, energia elektryczna, napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe.

Można wskazać dwa główne powody jej nakładania:

• fiskalny – czyli po prostu zwiększenie dochodów państwa,
• pozafiskalny – ograniczenie spożycia produktów szkodliwych dla zdrowia

Podatek cukrowy pojawił się w Polsce 1 stycznia 2021 r. wraz ze zmianą ustawy o zdrowiu publicznym. Obejmuje napoje z dodatkiem cukru, słodzików oraz kofeiny. Jego zadaniem – podobnie jak akcyzy – jest zniechęcenie konsumentów do niezdrowych wyborów.

Podatek od wygranych dotyczy natomiast osób fizycznych, które uzyskują nagrody w grach losowych, konkursach czy loteriach. Obejmuje zarówno gotówkę, jak i dobra materialne – od samochodów po nieruchomości – i rozliczany jest w ramach podatku PIT.

Zmiany w akcyzie – alkohol na celowniku

Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym przewiduje, że:

• w 2026 r. akcyza na napoje alkoholowe wzrośnie o 15%,
• w 2027 r. – o kolejne 10%.

Powód? Według rządu siła nabywcza Polaków rośnie tak szybko, że alkohol staje się coraz bardziej dostępny. I rzeczywiście, dane GUS pokazują, ile butelek można kupić za przeciętną pensję:

• wódka czysta 40% (0,5 l): 216 szt. w 2021 r. → 238 szt. w 2024 r.
• piwo jasne pełne (0,5 l): 1798 szt. → 2103 szt.
• wino białe (0,75 l): 256 szt. → 313 szt.

Rząd wprost przyznaje: skoro wynagrodzenia rosną szybciej niż ceny alkoholu, potrzebna jest aktualizacja “mapy akcyzowej”.

Wzrośnie również podatek od wygranych

Nowelizacja obejmie również podatek od nagród i wygranych w grach losowych, konkursach czy zakładach. Stawka ryczałtu wzrośnie z 10% do 15% wartości nagrody.

Podatek cukrowy – ceny niektórych produktów mocno w górę

Rząd szykuje zmiany w podatku cukrowym. W uzasadnieniu do projektu podkreślono, że obecne przepisy mają sporo luk. Przykładowo:

• opłatą nie były objęte napoje sprzedawane w internecie ani te trafiające do gastronomii,
• część firm przerzucała swoje produkty do kategorii suplementów diety, które udawały „zdrowe”,
• część napojów z sokiem i słodzikami wymykała się regulacjom.

Teraz rząd chce to uporządkować. Planowane jest m.in.:

• przeniesienie obowiązku płacenia podatku na producentów i importerów,
• naliczanie opłaty od całej zawartości cukru w napoju – zarówno dodanego, jak i naturalnego,
• objęcie podatkiem wszystkich koncentratów i suplementów w formie napojów.

Dla konsumentów oznacza to jedno – wyższe ceny. I to sporo wyższe:

• opłata stała wzrośnie z 50 do 70 groszy,
• zmienna – z 5 do 10 groszy za każdy gram cukru powyżej 5 g w 100 ml,
• dopłata za kofeinę lub taurynę – z 10 groszy do 1 zł za litr,
• maksymalna opłata – z 1,20 zł do 1,80 zł za litr.

Podwyżki odczujemy przy zakupie gazowanych i niegazowanych napojów, energetyków, wód smakowych, napojów mlecznych czy suplementów w płynie.

Zdaniem ekspertów – podwyżka akcyzy na alkohol to krok w dobrym kierunku

Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom oraz WHO od dawna podkreślają, że najskuteczniejszym sposobem walki z nadmiernym piciem alkoholu jest podnoszenie jego ceny. Jednak dane z ostatnich lat pokazują, że mimo wcześniejszych podwyżek akcyzy, dostępność alkoholu dla przeciętnego Polaka rosła.

Mimo to eksperci przekonują, że kolejne podwyżki mogą wreszcie zahamować ten trend, co w perspektywie długoterminowej przełoży się na mniejszą liczbę chorób, wypadków, przemocy domowej i innych problemów społecznych.

Wzrost akcyzy na alkohol może podbić stopę inflacji o ok. 0,22 pkt. proc.

Tak szacują ekonomiści Santander BP.

“Według naszych obliczeń wzrost akcyzy o 15 proc. może podbić stopę inflacji o ok. 0,22 pkt. proc. (ok. 0,15 pkt. proc. więcej w porównaniu z wcześniej zapowiadanym wzrostem akcyzy o 5 proc.). Plany dotyczące podwyżek podatków mogą być trudne w realizacji w związku z tym, że prezydent Karol Nawrocki zobowiązał się w kampanii wyborczej, że ‘nie podpisze żadnej ustawy, która podnosi Polakom istniejące podatki, składki i opłaty lub wprowadza nowe obciążenia fiskalne‘” – napisano w porannym raporcie Santander BP.

Nie jedyna niespodzianka, jaką rząd szykuje na 2026 rok. Od 1 stycznia zacznie bowiem obowiązywać opłata reprograficzna w wysokości 2%. Więcej szczegółów znajdziesz w poniższym artykule:

Kiedy nowe podatki wejdą w życie?

Jeśli projekt uzyska większość w Sejmie i podpis prezydenta, zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.. Rząd planuje przyjęcie projektu w IV kwartale 2025 r.

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2025 poz. 126)

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz.U. 2024 poz. 1670)

Źródło infor. Pl PAP

Komentarze

Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy zamieszczanych przez użytkowników. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.JEDNOCZEŚNIE UŻYTKOWNICY ZAMIESZCZAJĄC KOMENTARZ OŚWIADCZAJĄ, ŻE BIORĄ PEŁNĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA TREŚCI UMIESZCZONE PRZEZ SIEBIE